Kat mülkiyeti
kurulduğunda bağımsız bölümlerin değerleriyle orantılı olmayan arsa paylarına
karşı kat maliklerinin arsa payının düzeltilmesi için dava açma hakları vardır.
BAHÇE
SADECE BİR KİŞİ TARAFINDAN KULLANILABİLİR Mİ?
Bahçe normal
durumlarda ortak kullanıma açık bir bölümdür. Ancak özel durumlarla
karşılaşılabilir. Örneğin, binanın arka bahçesi zemin kattadır ve bahçeye geçiş
sadece katta oturan tarafından kullanılmaktadır. Böyle durumlarda, yani ayrı
bir geçiş yeri olmayan apartmanın arka bahçesinin kat maliklerinden birisi
tarafından kullanılmasını yasaklayan herhangi bir yasa hükmü yoktur. Tabii ki
eğer yönetim planında özel hüküm varsa bahçe bir veya birkaç bağımsız bölüme tahsis
edilebilir.
BİRKAÇ
BLOKTAN OLUŞAN APARTMAN MASRAFLARI NASIL KARŞILANIR?
Eğer apartman
tek parsel üzerinde yer alıyorsa, girişleri farklı birden fazla bloka ayrılması
hiçbir şey farkettirmeyecektir. A, B veya C blokta yapılan bir onarımın
masrafı, tüm konut sahipleri tarafından ortak olarak karşılanır. Ancak birçok
durumda bu anlaşmazlıklara sebebiyet verir. Bu gibi durumların önüne geçilmesi
için, sadece bir blok tarafından kullanılan yani ortak kullanılmayan bölümlerin
masraflarına kimlerin katılıp katılmayacağı hususu önceden belirlenip yönetim
planında belirtilmiş olmalıdır.
BOŞ DAİRE
İÇİN ASANSÖR TAMİR PARASI VERİLİR Mİ?
Evet verilir.
Dairenin boş olup olmaması, kiraya verilip verilmemesi yönetim giderlerinden
muaf olmayı gerektirmez. Ancak yönetim planında aksine hüküm olabilir.
ÇEKME KAT
İMAR AFFINA GİREBİLİR Mİ?
Kat
mülkiyetinde kaçak olarak yapılan inşaatın, imar affı yasasına göre tescil
edilebilmesi için yapılan ilavenin bağımsız bölüm niteliğinde olması ve önceden
verilmiş bir arsa payının bulunması gereklidir. Bu niteliklerden uzak, çekme
katın genişletilmesi şeklindeki ilave için hükmen tescil söz konusu olamaz.
Çekme katın tam kata çevrilmesi kat maliklerinin ittifakı ile mümkündür.
ÇEKME KAT
İZNİ ALINDIĞINDA KALORİFER DİLİMİ ARTTIRILABİLİR Mİ?
Evet, çekme
kata muvafakat verilmesi, kalorifer dilimi eklenmesinin kabul edilmesini de
içerir
ÇEVRE
TEMİZLİK VERGİSİ (ÇTV) NASIL ÖDENİR?
Önceleri
posta havalesi ile de ödeme yapılabilirken artık hemen hemen bütün belediyeler
bu amaçla bir banka hesabı açıyorlar. Devamlı ikamet etmediğiniz mülkünüzün
vergilerini ödemek için belediyeden bu hesap numaralarını öğrenmeniz ve banka
havalesi ile göndermeniz mümkündür. Satın aldığınız tarihten itibaren sorumlu
olduğunuz vergidir.
DEPOZİTO
YASAL MI?
Kiralamalarda
depozito yasaldır. Kiracının taşınma durumunda bırakacağı borçlar ile konuta
vermiş olduğu zararların karşılanması için depozito alınır. Tahliye halinde
konutda bir hasar yoksa depozito iade edilir. Varsa mahkemece yapılacak tespit
ve masraflar düşülerek bakiye kiracıya ödenir. İspat bakımından depozito
miktarını yazmak ve imza altına almak gerekir. Depozito Türk Lirası veya döviz
olarak alınabilir.
DUVARLAR
YIKILARAK ODALAR BİRLEŞTİRİLEBİLİR Mİ?
Evet, daha
rahat kullanım amacıyla daire içi taşıyıcı olmayan duvarlar kaldırılabilir.
ESKİ EMLAK
VERGİSİ BORÇLARI ÖDENMEK ZORUNDA MIDIR?
Hayır.
Elektrik borcu için, satın aldığınız tarihten itibaren, 30 gün içinde tapu
fotokopisiyle birlikte bir dilekçe yazarak, geçmiş borçları
kabullenmeyeceğinizi bildirin ve kendi adınıza sözleşme yapın.
EŞE
YAPILAN SATIŞTA ŞUFA HAKKI GEÇERLİ Mİ?
Ortak
mülkiyetin paydaşı, payını karı ve kocaya, çocuklarına veya akrabaya temlik
ederse, görünüşte satış sözleşmesi yapılsa bile gerçekte miras hukuku ile
ilgili amaç ya da bağış düşüncesi varsa şuf'a hakkı kullanılamaz. Davalının bu
şekildeki savunması, her türlü delille ispatı mümkün olduğundan
araştırılmalıdır.
EVDE EVCİL
HAYVAN BESLENEBİLİR Mİ?
Yönetim
planında aksi belirtilmediği takdirde evcil hayvan beslenemez. Yönetim planında
ne tür evcil hayvanların beslenebileceği özel bir madde ile belirtilebilir.
Evcil olmayan hayvanlar (yılan vb.) hiçbir şartla beslenemez.
İHTAR
NEDİR?
Kiracı
kontratın başladığı günden itibaren en geç 5 gün içinde kira parasını
yatırmazsa konut sahibi kirayı 30 gün içinde ödemesi için noterden bir
ihtarname veya icra dairesinden ödeme emri gönderir. Eğer kira bedeli 30 gün
içerisinde yatmazsa bu gönderilen ihtar haklı bir sebebe dayandığı için Haklı
İhtar sayılır konut sahibi haklı ihtar gerekçesiyle tahliye davası açabilir.
İNŞAATTAN
DAİRE ALINMASI MÜMKÜN MÜDÜR?
Konut inşaat
halindeyken içinden bir daire seçilip alınabilir. Ancak inşaat tamamlanmadan
kat mülkiyetine geçilmediğinden, kat irtifak tapusu alınabilir. Kat irtifak
tapusu almadan bir kağıt üzerinde yazılarak alım yapılmamalıdır. Çünkü satış
koşulları gerçekleşmediğinden satıcı daireyi irtifak tapusu ile başkalarına da
satabilir. O halde halk arasında el kağıdı denilen imzalı gayrimenkul satış
belgesi, tazminat davası açmakta delil olarak kullanılmaktan başka bir işe
yaramaz.
İNTİFA
HAKKI NE DEMEKTİR?
Bir konutdan
faydalanmak hakkına intifa hakkı denir. İntifa hakkı sahibi malik olmak zorunda
değildir. Ancak malik tarafından bir kişiye intifa hakkı verilirse bu hak o
kişinin ölümüne dek sürer. Ve bu hak hiçbir şekilde başkasına devir edilemez.
İPOTEK
NEDİR, NASIL YAPILIR?
Var olan veya
doğacak herhangi bir nedenden doğan alacağı temin etmek için konut üzerine
ipotek uygulanır. Söz konusu alacak sağlandığında ipotek tapuda fekkedilir
(kaldırılır). Alacağın ödenmesine rağmen ipotek kaldırılmamışsa, konutun
bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulup ipotek fekkedilir. Bir
konut eğer alıcı kabul ederse, üzerindeki ipotekle birlikte satılabilir.
İSKAN OLUP
OLMADIĞINI NASIL ANLARIM?
Tapu
örneğinde kat mülkiyeti tapusu yazıyor ise, konut iskanlıdır. Aksi halde ilgili
belediyeye müracaat edilmesi gerekir.
KAPARO
İADE EDİLİR Mİ?
Gayrimenkulun
başkalarına pazarlanmasının durdurulması için kaparo verilir.
Alım-satım-kiralama işleminde verilen kaparo alıcı veya kiralamak isteyenin
ciddiyetinin bir göstergesi kabul edilir. Kaparo dünyanın her tarafında
uygulanan bir yöntemdir.
Vazgeçen alıcı veya kiralamak isteyen, talip olup kaparo ile pazarlanmasını
durdurduğundan, belki gerçekten alıcı veya kiralamak isteyen başka birine
pazarlanmasını engellemiş olacak, boş yere zaman kaybedilmesine; gayrimenkulünü
değerlendirmeyi düşünen konut sahibinin de alacağı para ile ilgili
değerlendirme hayallerinin kaybolmasına neden olacaktır, bunun tazmini sayılan
kaparo iade edilmez.
İşlem gerçekleştiğinde alınan kaparo hesaba mahsup edilir; ancak konut sahibi
(herhangi bir sözleşme yapılmamışsa) vazgeçerse kaparo alıcı veya kiralamak
isteyene iade edilmelidir.
Emlak ofisi aracılığında, alıcı/kiracı vazgeçtiğinde;
- Emlakçının emeği ve zamanı kaybolur, konut sahibine karşı zor durumda
kalabilir.
- Kaybedilen zamanda belki işlem yapabileceği başka bir müşteriyi kaçırmış
olabilir.
- Gayrimenkulünü değerlendirmeyi düşünen konut sahibinin de alacağı para ile
ilgili değerlendirme hayallerinin suya düşmesine ve zaman kaybettirdiği
gerekçesiyle emlakçıya kızabilir, anahtarın iadesini isteyebilir.
- Emlakçı hem para kazanamayacak, hem de anahtarı konut sahibine iade etmek
zorunda kalarak, bir portföy kaybedebilir.
Satış için kaparo alınması aşamasına gelinmişse; cezai şartların ağır olduğu,
örneğin; "Vazgeçen taraf satış bedelinin %25'i oranında tazminat
ödeyecektir" şeklinde senetli sözleşme yapmak en doğrusudur.
Şu tip belgeleri inceleyin: Emlak Görme Seneti, Satış Sözleşme ve
Taahhütnamesi.
Paslaşarak çalışan 2 emlakçının durumu;
Almak veya kiralamak isteyen müşteriden alınan kaparo, iş bitmesi amacıyla
konut sahibi olan emlakçıya verilir, (kaparo konut sahibinde kalmışsa iade
etmeyebilir) ancak emlakçıda kalması veya hibe edilmesi durumunda emlakçılar
eşit paylaşır. Çünki komisyon gelirinin bir parçasıdır.
KAPICI
DAİRESİ KİRAYA VERİLEBİLİR Mİ?
Kapıcı
daireleri ortak mahallerdir. Ortak mahallerin maliki tüm bölüm malikleridir. Bu
gibi bölümlerle ilgili bir tasarruf yapılacaksa oy çokluğu yeterli değildir, oy
birliği gerekir. Yani tüm konut sahiplerinin oyunun alınması şarttır. Bu sayede
kiraya verilmesi mümkündür.
KIYI
ŞERİDİ KANUNUNA GÖRE DOLGULU ALANLARDA İMAR NASIL UYGULANIR?
Deniz, göl,
akarsu gibi yerlerde, dolgu ile doldurularak oluşturulmuş alanlar Hazine
mülkiyetindedir. Önce buraların arsa-arazi konumuna getirilerek hazineye tescil
ettirilmesi gerekir. Sonra burada bir yer yapılacaksa Milli Emlak (Hazine)
Müdürlüğünden ihdas yoluyla uzun dönemli kiralama veya ihale yöntemiyle satın
alma şeklinde malik olmak gerekir. Buralarda imar planı uygulaması yapılmaz.
Dolgu alanlar üzerine inşaat ruhsatı verilemez.
KİRA
BEDELİ ÖDENMEDİĞİNDE KİRALAYAN NE YAPABİLİR?
Kiracı, kira
bedelini süresinde ödemediği takdirde konut sahibi noterden 30 günlük ihtarname
veya icradan 30 günlük ödeme emri gönderir. 30 gün sonunda halen ödeme yoksa
İcra Tetkik Mercii' ne başvurarak tahliye talep edebilir. Eğer (ihtardan sonra)
kira yatar, fakat bir yıl içinde bu durum 2 kez gerçekleşirse, kontratın
bitiminde Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 2 haklı ihtar sebebiyle tahliye davası
açılabilir.
KİRA
BEDELİNDE BANKA MAKBUZU GEÇERLİ BİR KANIT MIDIR?
Kiracı
tarafından emlak sahibinin hesabına yatırılan makbuzlar, sadece Kira Bedeli
olarak belirtilerek yatırıldığına ilişkin bir not eklenirse geçerli bir kanıt
olabilir. Aksi halde, emlak sahibinin hesabına yatan borç olarak da
değerlendirilebilir.
KİRA
BİRİNCİ DERECE AKRABALARDAN ALINABİLİR Mİ?
Birinci
dereceden akrabalardan kira alınabilir. Tabii çeşitli özel durumlar söz konusu
olabilir. Örneğin, 3 kardeşten biri anne ve babasıyla beraber yaşıyorsa...
Ebeveynler öldükten sonra bu kardeş evden çıkmak istemez ise diğer kardeşler
ondan evin getirebileceği kiradan paylarına düşeni talep edebilirler.
KİRA
BEDELİ KASTEN ALINMIYORSA NE YAPILABİLİR?
Kiracı kira
bedelini gönderdiği halde kiralayan bu parayı almamakta direnirse alacaklı
temerrüdünden bahsedilebilir. Borçlar kanununun 90. maddesine dayanarak kiracı
Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak ödeme yeri tayin edilmesini ister. Sulh
Hukuk Mahkemesi bir bankayı seçer ve her ay kiranın oraya yatırılmasına karar
verir. Mahkemenin kararından sonra kira bedellerini bu bankaya yatıran kiracı
temerrütten yani bir tahliye nedeninden kurtulmuş olur. Ancak bu işlemi
yaptırmazsa ve kiralayan haklı ihtarlar gönderirse tahliye kaçınılmaz olur.
KİRA
SÖZLEŞMESİ KAÇ ÇEŞİTTİR?
İki çeşit
kira sözleşmesi vardır, yazılı kira sözleşmesi ve sözlü kira sözleşmesi. Kira
sözleşmesinin yazılı olarak yapılmasında ispat açısından sayısız fayda vardır.
Hatta aktin noterde yapılması, gelecekte olabilecek anlaşmazlıkların kolay
yönden çözümü açısından sağlıklı bir yoldur. Zira noterde yapılan bir
sözleşmenin varlığına, imzasına ve içeriğine yapılan itirazlar kabul görmez. Kira
akdi sözlü olarak da gerçekleştirilirse, sözleşmenin sıhhati ve ispatı
açısından zorluklar meydana gelebilir.
KİRA
SÖZLEŞMESİNİ KİMLER YAPAMAZ?
İyi ve kötüyü
ayırt edemeyenler, 18 yaşını doldurmayanlar, iyi ve kötüyü ayırt etme
yetenekleri olmasına rağmen 18 yaşını doldurmayanlar (evlenme ile reşit olma
dışında) ve kısıtlıların tek başına yapmış oldukları kira sözleşmeleri
hükümsüzdür.
KİRA
SÖZLEŞMESİNDE HANGİ KONULAR BULUNMALIDIR?
Sözleşmede
iki tarafın ad ve adresleri, aylık ve yıllık kira miktarı ile sözleşme süresi
ve konutun durumu yazılır. Artış miktarı tespit edilirek belirtilirse geçerli
olur. Demirbaş ve ortak giderlerin ödemelerinin kime ait olacağı, varsa stopaj
ödemesi hakkında bilgi ve kiranın nereye ödeneceği belirtilir. Kira sözleşmesi
üzerine yazılıp geçerli sayılmayan tek husus, tahliye taahhütüdür. Bunun
dışında yazan her şey geçerlidir.
KİRA
SÖZLEŞMESİ MUTLAKA YAZILI MI OLMALI DIR?
Kira
sözleşmeleri sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Ancak sözlü sözleşmenin
başlangıç tarihini ispatlamak oldukça güç olduğundan, kira sözleşmelerini
yazılı yapmak daha faydalıdır. Taraflar kendi aralarında yapabilecekleri gibi,
sözleşme imzalarını noterde tasdik ettirebilirler. Dava açarken veya icra
takibi yaparken kira sözleşmesinin başlangıç tarihi yani gün, ay, yıl çok
önemlidir. Taraflardan birinin sözleşmeyi kaybetmesi halinde karşı taraf kendi
söylediklerini daha kolay olarak, elindeki sözleşme ile kanıtlayabilir.
KİRA
SÖZLEŞMESİNİN SÜRELİ OLMASI NEDİR?
Kira
sözleşmelerinin geçerli olması için süreli olması şart olmamakla beraber,
taraflar anlaşarak kira sözleşmesini süreli yapabilirler. Tarafların özgür
iradeleri ile kararlaştırdıkları altı ay, bir yıl, üç yıl gibi belirli bir
zamanı içeren kira sözleşmelerine süreli kira sözleşmesi denir.
Feshin haklı
nedenleri bulunması durumunda kiralayan feshi kabul etmek zorundadır. Haklı
nedenler atık su sisteminin hatalı olması sonucu kanalizasyon taşması, binanın
çok rutubetli olması veya ısınamaması gibi evin içerisinde oturulmasını
engelleyecek nedenler olarak özetlenebilir.
KİRA
SÖZLEŞMESİ TAPUYA İŞLETİLİRSE KİRACIYA HAK SAĞLAR MI?
Kural olarak
kira sözleşmesi şahsi hak sağlar, bu nedenle kiracı ve kiralayan sözleşmeden
kaynaklanan haklarını sadece birbirlerine karşı öne sürebilirler, üçüncü
şahıslara karşı ileri süremezler. Ancak kiracı ve kiralayan anlaşarak yapmış
oldukları kira sözleşmesini tapuya yazdırabilirler. Bunun için birlikte tapuya
giderek istemde bulunmaları gerekir. Tapuya yazılan kira sözleşmesi bilhassa
kiracı için ayni hak kuvvetinde bir hak sağlar. Bu nedenle kiracı kira müddeti
boyunca sözleşmeden kaynaklanan hakkını hem üçüncü kişilere hem de bu yeri
satın alan yeni malike karşı ileri sürebilir.
KİRA
SÖZLEŞMESİNE UYMAYAN KİRACININ DURUMU NE OLUR?
Kiracının
sözleşmeye aykırı bir eyleminden dolayı aleyhine dava açabilmek için öncelikle
kiracıya ihtarname çekerek bu ihtarname ile bir süre vererek olumsuz durumuna
son vermesi istenmelidir. Bu ihtar çekilmeden dava açılmaması gerekir. Aksi
takdirde davanın reddi söz konusudur.
KİRA TESPİTİ
NASIL YAPTIRILIR?
Yeni dönem
kira parasını taraflar, anlaşma yaparak saptayamadıkları hallerde, davacı
kiranın tespiti için mahkemeye başvurabilir. Mahkemece yapılacak iş, mahallinde
keşif yapmak, dava konusu yerin serbestçe kiralanması halinde getirebileceği
kira parası hesap edilmeli, hakimde bu kira parasını dikkate alarak, hakka
uygun bir kira takdir edecektir.
KİRACI
ÇIKTIKTAN SONRA, GİDERLERİ KONUT SAHİBİ Mİ ÖDER?
Kiracı
apartmanda ikamet ettigi süre içerisinde apartman giderlerini ödememiş ve ardından
taşınmışsa, yönetici bu giderleri bağımsız bölüm malikinden isteyebilir. Kiracı
taşınmamış olsa dahi eğer yönetici kiracıdan giderleri tahsil etmekte zorluk
çekiyorsa, tahsilat için konut sahibine başvurabilir. Bağımsız bölüm maliki
parayı ödedikten sonra kiracısından talep eder, yani ona rücu eder. Bu gibi
durumların önüne geçmek amacıyla genellikle kiracıdan güvence bedeli olarak
depozito talep edilmektedir. Ödemelerden dolayı asıl sorumlu malik olup, kiracı
kira borcu kadarından sorumlu olur.
KİRACI
İNŞAAT VE TADİLAT NEDENİYLE TAHLİYE EDİLEBİLİR Mİ?
Kiralayan,
esaslı bir biçimde tadilat ve inşa gerektiren gayrimenkulünü tahliye edebilir.
Ancak tadilat sonunda gayrimenkulünü eski kiracıya teklif etmek zorundadır. Bir
ay içinde olumlu cevap gelmezse başkasına kiralayabilir. Aksi halde 3 yıl boş
tutmak zorundadır.
Borçlar
Yasası genel bir yasadır. Kiracı ile kiralayan arasındaki kira alacağından
kaynaklanan davalara uygulanır. Bununla beraber bir kısım maddeleri örneğin,
kiracının ihtarname çekilmesine karşın verilen süre içinde kirayı ödememesi
nedeniyle, kiracının temerrüdünde bütün kira ilişkilerine ve yine kiracının
veya kiralayanın hak ve yükümlülüklerinden kaynaklanan davalarda uygulanır.
Ancak kiracının kiralananı boşaltması ve kira parasının artırılması hususunda
bütün kira ilişkilerinde uygulanamaz. Bu yönüyle Borçlar Yasası, kira
ilişkileri için özel bir yasa olan 6570 sayılı gayrimenkul kiraları hakkındaki
yasa hükümlerinin uygulama alanı dışında kalan yerlerde uygulanır.
KİRACI
KONUTTA DEĞİŞİKLİK YAPABİLİR Mİ?
Kiralananda
kira sözleşmesi içinde meydana gelen önemli değişikliklerin kiracı tarafından
yapılabilmesi için, konut sahibinden onay alınmalıdır. Kiracı kiralayana ihtarname
çekmiş, kiralayan eksikliği gidermemiş ve yapımı hususunda kiracıya olur
vermemişse, kiracı mahkemeye başvurarak bu eksikliğin yapılması için izin almış
olmalıdır. Ancak bu iki durumda kiracı kiralayan hesabına eksikliği giderebilir
ve kira parasından indirebilir. Eğer kiracı ne kiralayanın olurunu, ne de
mahkemeden izin almışsa ve yine de kiralanandaki eksikliği yapmışsa, yaptığı
giderimi BY. 413 ve 414. maddelerine dayanarak kiralayandan isteyebilir.
KİRACI
YÖNETİCİ OLABİLİR Mİ?
Kat Mülkiyeti
Kanunu'na göre yönetici konut sahiplerinin oyu ile seçilir. Bu seçimde sayı ve
arsa payı çoğunluğu aranır. Şayet yönetim planına, yöneticilerin konut
sahipleri arasından seçileceği hükmü konmuşsa kiracı yönetici olamaz. Eğer
böyle bir hüküm konmamışsa kiracı olmayan dışarıdan birinin de yönetici
olmasına bir engel yoktur. Böyle bir hüküm konulduğu takdirde sadece kat
malikleri yöneticilik yapabilir, vekaleten de olsa kat maliki olmayan birisi
yöneticilik yapamaz. Unutulmaması gereken kiracı yönetici olsa dahi kat malikleri
toplantısına katılamaz.
KİRACILI
EV SATIN ALDIĞINIZDA NE YAPILABİLİR?
Bir
gayrimenkulün sahibi, mülkü tamamen ya da kısmen, kendisi, eşi veya çocukları
için bir işyeri olarak kullanma ihtiyacında ise, iktisap tarihinden itibaren
bir ay içinde kiracıya durumu ihtarname ile bildirerek, iktisaptan sonraki 6 ay
içinde kiracıya tahliye davası açabilir. Bu mülkü, yeni satın alan kişi, eski
sahibi ile kiracı arasında yapılmış sözleşmenin tüm hükümlerini de devralmış
olur. Bu nedenle kira sözleşmesinin sonunda ihtiyaç sebebi ile dava açma
hakkına sahiptir. Ancak bu sürenin uzun olması halinde, kanun, bu süreyi
beklemeden kiracıyı mecurdan tahliye etmek için 6 ay gibi bir süre tanımış ve
bu sürenin sonunda mecurun tahliyesi için dava açılabilmesini hükme bağlamıştır.
Bunun için meskenin yeni sahibinin, gayrimenkulü satın aldığı tarihten itibaren
bir ay içinde noter kanalı ile bir ihtar çekerek burayı satın aldığını, bu
meskene ihtiyacı olduğunu bu nedenle de bu tahliyenin istendiğini bildirmesi
gerekir.
KİRACILARDAN
BAZILARI SÖZLEŞMEYE UYMAZSA?
Kira
sözleşmesi bir bütündür. Bu nedenle sadece sorun çıkaran kiracıya değil, olumlu
hareket etse bile bütün kiracılara ayrı ayrı ihtarname çekmek gerekir.
KİRACILIK
NASIL SONA ERDİRİLİR?
Kira kontratı
sona ermesine rağmen, mülk sahibi kiracının kalmasına ses çıkarmadığına ve
bitiş tarihini izleyen bir aylık süre içinde dava açmadığına ve yine kira
söz1eşmesinin bitimini takip eden ayın kirasını kayıt koymaksızın aldığına göre
kira sözleşmesi susarak yenilenmiş sayılır. Fakat bu yenileme ile kira
sözleşmesi süresiz olarak değil, bir yıl için yenilenmiş olur. Bu şekilde
yenilenmiş bir hasilat kirası sözleşmesini sona erdirmek için öncelikle Borçlar
Kanunu'nun 287. maddesi gereğince kiracıya, kira bitiş tarihinin altı ay
öncesinde 'kira sözleşmesinin sona erdirileceğinin' tebliğ edilmesi gerekir.
Aynı belediye
sınırları içinde kiracının oturmaya elverişli bir evi bulunması tahliye
nedenidir. Fakat kiracının bu evinin kullanılır nitelikte olması gerekir.
Konutun bulunduğu yerin konumu, kullanılış biçimi, kiracının sosyal durumuna
uygunluğu araştırılır.
Bu konu
Borçlar Kanunu'nda 261. maddeye göre düzenlenmiştir. Eğer kiracı iflas ederse,
birikmiş ve işleyecek kira bedelleri için, bunları ödeyebileceğine dair,
münasip bir süre içinde teminat da veremezse, o zaman kiralayan sözleşmeyi bu
sebeple feshedebilir
KİRANIN
YÜKSEKLİĞİ TAHLİYE SEBEBİ MİDİR?
Kiranın,
günün ekonomik koşulları karşısında aşırı derecede yüksek olması, akdin
icrasını tahammül edilmez hale getiren sebepler arasında sayıldığından,
sözleşmenin bitiminde kira tespit davası açılabileceği gibi, sözleşmenin sona
ermesinden evvel de, bedele ilişkin hükümlerin, günün koşullarına göre
değiştirilmesi ilgili mahkemeden istenebileceğinden, kira bedelinin
yüksekliğinden dolayı sözleşmenin feshi davası açılamaz. Ancak ilk sözleşmenin
süresi sona ermişse veya uzun süreli sözleşmede "uyarlama davası" açılmış
ve bu davada belirlenen yeni kira bedeli yüksek ise, sözleşmenin feshi
mümkündür.
KİRAYA
HANGİ ORANDA ZAM YAPILABİLİR?
Temyiz
mahkemesi kararları geçerli olmakla birlikte, kontratın sona ermesinin ardından
konut sahibi daha yüksek bir oranda artırıma gidilmesini isteyebilir, taraflar
arası anlaşma sağlanmadığı takdirde mahkemeye verilebilir. Konut sahibinin
açtığı dava kira tespit davasıdır. Kira bedelinin belirlenmesi için mahkeme
tarafından görevlendirilen bilirkişi bölgede incelemelerde bulunur, rayiç kira
bedelini tespit eder ve mahkemeye bildirir. Bilirkişi raporuna istinaden
mahkemenin daha yüksek bir değer artırımına karar vermesi mümkündür.
6570 sayılı
yasa ihtiyaç iddiasının gerçek ve samimi olması yanında zorunlu olması koşulunu
da aramaktadır. Şehir merkezinde kendisine ait normal bir evde oturan davacının
ihtiyacının, zorunlu olduğundan söz edilemez. Kiralayanın halen oturduğu ev,
konfor ya da metrekare bakımından kiracının dairesiyle mukayese edilir, dava
edilen yerin vasıfları üstün ise tahliye kararı verilir.
ÖLÜNCEYE
KADAR SÜRELİ KİRA NEDİR?
Her ne kadar
kira sözleşmesinin süresi ölünceye kadar denmişse de insanın ne zaman öleceği
belli olmadığı için sözleşme süresiz sayılır. Bu nedenle de ve hasılat kirası
olması sebebiyle kira başlangıcından itibaren altı aylık dönemlere ayrılarak
son altı aydan, yani bozulması istenen tarihten altı ay önce kira sözleşmesini
sona erdirme ihbarında bulunularak bu sözleşme sona erdirilebilir. Sona
erdirmeye karşın kiracı kiralananı boşaltmazsa aleyhine boşaltma davası açılır.
PENCERE
KAPI HALİNE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR Mİ?
Hiçbir
durumda projeye aykırı olarak pencere kapı durumuna getirilemez. Eğer
apartmanın ön cephesinde ise dış görünümü bozacağından, plana aykırı yer bile
değiştirilemez.
SOĞUK HAVA
DEPOSU İÇİN KALORİFER PARASI ÖDENİR Mİ?
Şayet söz
konusu bölüm, projede soğuk hava deposu olarak gösterilmiyorsa, bölüm sahibi
kalorifer giderlerine katılmak zorundadır.
TAHLİYE
TAAHHÜTÜ NE KADAR GEÇERLİDİR?
Kiracının,
konutu, belli bir tarihte, şartsız olarak tahliye edeceğini beyan ettiği
belgeye "TAHLİYE TAAHHÜTÜ" adı verilir. Kiracı bu belgeye rağmen,
taahhüt ettiği tarihte konutu tahliye etmediği takdirde, hukuk sistemimiz,
kiralayana, icra takibi ve tahliye davası hakkı vermiştir. Hukuk sistemimiz,
kira sözleşmesi yapılırken alınan tahliye taahhütünü geçersiz saymaktadır.
(Serbest iradeyle alınmadığı, kiracının zor durumunda yaranlanılarak alındığı
gerekçesiyle) Bu nedenle taahhüt edilen tarih ne olursa olsun, tanzim tarihi
kira sözleşmesinin başlangıcıyla aynı olan veya çok yakın olan tahliye
taahhütleri hukuken geçersizdir. Tahliye taahhütüne dayanan icra takibi veya
tahliye davasının, taahhüt edilen zamandan en az 1 ay önce açılması zorunludur.
Aksi takdirde tahliye taahhütü geçersiz kalır. Ayrıca dava açılabilmesi veya
icra takibi yapılabilmesi için, taahhüt tarihinden 30 gün önce kiracıya ihtar
çekilmelidir.
TAPUDA
NEDEN ARSA YAZIYOR?
Kat mülkiyeti
kanununa göre cins değişikliği yapılmamış demektir.
TAPUDA
NEDEN TARLA YAZIYOR?
Bir toprak
parçasının arsa olabilmesi için imar planlarının yapılması gerekir. Tapusunda
tarla yazan arsanın, imar uygulaması ile gerekli kamu terkleri ve cins
değişikliği yapıldığında arsa niteliği kazanacaktır.
Hayır. En az 5000 m2 hisse satışı söz
konusudur. Fakat 1500 m2
daha önceden başka bir hissedar adına kayıtlı ise alabilirsiniz. Diğer
hissedarların şufa hakkı saklıdır.
TEMERRÜT
İHTARI TAHLİYE SEBEBİ MİDİR?
Kontratta,
kira parasının kiralayanlar dışında bir kişiye ödenmesinin kabul edilmesi, bu
kişiye alacaklı hakkı vermez. Bu şahsın çektiği temerrüt ihtarı davaya etkili
olmaz.
VERGİLERDEN
MUAF OLUNABİLİR Mİ?
Evet. Şirket
aktifinde kayıtlı konutun satışından sağlanacak bedel, sermayeye ilave
edilirse, alım-satım harçları ile KDV ve Kurumlar Vergisi muafiyeti vardır.
Fakat bunun için bazı esasların yerine getirilmesi gerekmektedir.
YAKIT
PARASI KALORİFER DİLİMİ SAYISINA GÖRE ALINABİLİR Mİ?
Yakıt parası
kalorifer dilimi sayısına göre alınabilir, fakat bunun doğru ya da en adil yol
olduğunu söylemek doğru olmaz. Apartmanın ısınma projesi yapılırken, dairelerin
eşit ısınabilmelerini sağlamak için kalorifer dilimleri hesaplanır. Dolayısıyla
arsa payı oranına göre paylaştırılması çok daha adildir. Eğer bazı malikler
radyatörlerine proje dışı dilim ilave ettirmişlerse bunların tespit edilmesi ve
söktürülmesi gerekir.
YÖNETİM
KAÇ KİŞİDEN OLUŞUR?
Yönetimin kaç
kişi olacağı yönetim planı ile belirlenir. İki ihtimal vardır, ya yönetici adı
altında bir kişi, ya da yönetim kurulu adı altında 3 kişi seçilir.
YÖNETİM
PLANINDAKİ İŞYERİ BAŞKA AMAÇLA KULLANILABİLİR Mİ?
Kat
malikleri, gerek bağımsız bölümleri, gerek eklentilerini kullanırken,
birbirlerini rahatsız etmemek, birbirlerinin hakkını çiğnememek ye yönetim
planına uymak zorunda olduklarından, mesela tapuda depolu dükkan olarak kayıtlı
bağımsız bölümün baca ve benzeri tesisleri bulunmadığından ve bunlar olmadığı
takdirde doğan rahatsızlıklar giderilemeyeceğinden, tatlı imalatı veya pideci
olarak çalıştırılması ve benzeri faaliyetlerin, rahatsız edici faaliyetler
olarak değerlendirilerek men edilmesi gerekir.